De gids voor werknemers in een gefranchiseerde winkel

01/10/2026

De gids voor werknemers in een gefranchiseerde winkel

CP 201 - 202.01

NB: Een franchisewinkel is een winkel die wordt uitgebaat door een zelfstandige, maar die werkt met de naam en het concept van een grotere winkelketen.

Werk je in een franchisewinkel of zal je binnenkort in een franchisewinkel aan de slag gaan? Dan zit je waarschijnlijk met een aantal vragen. Misschien hoor je verschillende verhalen van je werkgever, collega’s of anderen, waardoor het niet altijd duidelijk is wat je rechten en plichten zijn. De BBTK staat aan je zijde. Ook wanneer er geen vakbondsvertegenwoordiging aanwezig is in je winkel. Bij ons kan je terecht voor informatie, advies en ondersteuning.

Werken in een franchisewinkel verschilt niet fundamenteel van werken in een geïntegreerde winkel. Ken je het verschil? Je kan terechtkomen bij een werkgever die correct met zijn werknemers omgaat, maar je kan net zo goed bij een “cowboy” terechtkomen. Daarom is het belangrijk dat je je rechten kent! Ook als je in een franchisewinkel werkt, heb je recht op correcte loon- en arbeidsvoorwaarden!

Met deze gids willen we je duidelijke en betrouwbare informatie geven en antwoorden bieden op de meest voorkomende vragen over werken in een franchisewinkel. Heb je nadien nog vragen of ondervind je problemen bij je werkgever? Aarzel dan niet om contact op te nemen met je lokale BBTK-afdeling en hun juridische dienst. We helpen je graag verder!

Samen sterk.

NB: Paritair comité: een overlegorgaan tussen werkgevers en vakbonden binnen een sector. Het bepaalt de minimumlonen en de belangrijkste arbeidsvoorwaarden die gelden voor alle werknemers in die sector.

Onder welk paritair comité (sector) valt een franchisewinkel?

Wanneer een winkel wordt uitgebaat als franchise, heeft dit gevolgen voor de bepaling van het paritair comité waaronder de werknemers vallen. Het toepasselijke paritair comité bepaalt onder meer de loonbarema’s, arbeidsvoorwaarden en sectorale voordelen.

Maar welke paritaire comités zijn er binnen de handelssector?

Elke winkel, ongeacht de producten die er worden verkocht, behoort tot één van de 5 paritaire comités van de handelssector. Elk paritair comité heeft een eigen bevoegdheidsgebied en eigen sectorale afspraken over loon-en arbeidsvoorwaarden.

Pc 312: PARITAIR COMITÉ VOOR DE GROOTWARENHUIZEN

Dit paritair comité is bevoegd voor ondernemingen die in totaal 50 of meer werknemers tewerkstellen en die ten minste 3 verschillende handelstakken uitbaten. Dit gaat bijvoorbeeld om winkels met een voedingsafdeling, een kledingafdeling en een afdeling drogisterij.

De winkels die vallen onder dit paritair comité zijn de Carrefour Hypermarkten.

Pc 311: PARITAIR COMITÉ VOOR DE GROTE KLEINHANDELSZAKEN

Dit paritair comité is bevoegd voor niet-voedingszaken die minstens 50 personen tewerkstellen (eventueel verspreid over verschillende vestigingen) en die minder dan 3 verschillende handelstakken uitbaten.

Voorbeelden zijn onder meer Brico, C&A, Ikea, H&M.

Pc 202: PARITAIR COMITÉ VOOR DE KLEINHANDEL IN VOEDINGSWAREN

Dit paritair comité is bevoegd voor:

de algemene kleinhandel in voedingswaren met minstens 20 werknemers;
de gespecialiseerde kleinhandel in voedingswaren met minstens 50 werknemers;
de bedrijven met een maatschappelijke zetel en minstens 2 bijkomende vestigingen waarvan de hoofdactiviteit bestaat uit gespecialiseerde kleinhandel in voedingswaren en die minstens 25 werknemers tewerkstellen.

Voorbeelden zijn onder meer Colruyt, Aldi, Lidl, Carrefour Supermarkten, Renmans en sommige winkels van Albert Heijn en Jumbo.

Pc 202.01: PARITAIR SUBCOMITÉ VOOR DE MIDDELGROTE VOEDINGSMIDDELENBEDRIJVEN

Dit paritair subcomité is bevoegd voor de voedingsmiddelenbedrijven met maximum één filiaal die minstens 20 werknemers tewerkstellen.

Pc 201: PARITAIR COMITÉ VOOR DE ZELFSTANDIGE KLEINHANDEL

Dit paritair comité omvat onder meer :

Voedingswinkels met minder dan 20 werknemers;
Niet-voedingszaken met minder dan 50 werknemers.

Wat betekent dit bij een franchise?

Wanneer een winkel wordt uitgebaat door een zelfstandige franchisenemer, kan het toepasselijke paritair comité wijzigen.

Enkele voorbeelden:

een voedingswinkel die voor de franchisering onder PC 202 viel, zal na de franchisering onder PC 202.01 vallen;
een niet-voedingszaak die voor de franchisering onder PC 311 viel, zal na de franchisering onder PC 201 vallen.

Het is dus belangrijk om na te gaan welk paritair comité op jouw werkgever van toepassing is, aangezien dit invloed heeft op de sectorale arbeidsvoorwaarden en voordelen.

PC 202 en PC 311 vs PC 202.01 en PC 201: wat is het verschil?

Binnen de handelssector is het belangrijk om te begrijpen dat niet alle winkels onder dezelfde regels vallen. Het paritair comité waaronder een winkel valt, bepaalt mee de basis van je loon en arbeidsvoorwaarden. In de praktijk wordt er een duidelijk onderscheid gemaakt tussen geïntegreerde winkels en franchisewinkels.

Geïntegreerde winkels zijn grote winkelketens die centraal worden aangestuurd. Dat betekent dat beslissingen over loon, arbeidsvoorwaarden en personeelsbeleid op groepsniveau worden genomen en vervolgens in alle winkels op een gelijkaardige manier worden toegepast. In de voedingssector gaat het dan bijvoorbeeld over PC 202, met winkels zoals Colruyt, Aldi, Lidl en Carrefour-supermarkten. In de niet-voedingssector gaat het over PC 311, met winkels zoals Brico, C&A, IKEA of H&M. In deze systemen is er doorgaans meer uniformiteit: werknemers binnen dezelfde keten hebben gelijke arbeidsvoorwaarden en rechten, ongeacht in welke winkel ze werken.

Franchisewinkels werken anders. Daar wordt de winkel uitgebaat door een zelfstandige ondernemer, de franchisenemer, die binnen een bepaalde commerciële formule werkt van een grotere keten of merk. In de voedingssector valt deze winkel onder PC 202.01, terwijl in de bredere zelfstandige kleinhandel vaak PC 201 van toepassing is. Hoewel de merknaam van de franchisewinkel hetzelfde kan zijn als in een geïntegreerde keten, wordt de winkel juridisch en organisatorisch op een andere manier beheerd.

Dat verschil in structuur heeft gevolgen voor de arbeidsvoorwaarden! In franchisewinkels ligt de beslissing over de toepassing van loon, premies, werkorganisatie en bepaalde afspraken meer bij de individuele werkgever, binnen het kader van het toepasselijke paritair comité. Daardoor kan er in de praktijk meer variatie bestaan tussen winkels, ook al gaat het om dezelfde ketennaam.

Bij een geïntegreerde structuur ligt de nadruk dus op centrale en uniforme afspraken, terwijl in een franchisecontext de toepassing van die afspraken meer verschuift naar het niveau van de individuele uitbater.

Het is daarom belangrijk dat werknemers goed weten onder welk paritair comité hun winkel valt, omdat dit mee bepaalt welke loon- en arbeidsvoorwaarden van toepassing zijn en hoe deze in de praktijk worden toegepast.

Hieronder kan je een tabel terugvinden die de verschillen in de loon- en arbeidsvoorwaarden tussen de verschillende paritaire comités zal verduidelijken.

	GEÏNTEGREERDE WINKELS		GEFRANCHISEERDE WINKELS
	Pc 311	Pc 202	Pc 202.01	Pc 201
Arbeidsduur voltijdse basis	35 u.	35 u.	36.30 u.	38 u.
Minimale dagelijkse arbeidsduur	min. 4 u./dag na 4 jaar anciënniteit	min. 4 u./dag na 4 jaar anciënniteit	3 u./dag.	3 u./dag.
Arbeidsregeling	5-dagenweek	5-dagenweek	Ofwel 5-dagenweek Ofwel 6 dagen/week met 2 halve werkdagen vrij tijdens deze 6 dagen	Ofwel 5-dagenweek Ofwel 6 dagen/week met 2 halve werkdagen vrij tijdens deze 6 dagen
Roulement op zaterdag	8 per jaar In winkels met hoogstens 5 werknemers hebben voltijdse werknemers recht op 5 roulementszaterdagen (en geen vrije weekends) per jaar, deeltijdse werknemers op 3.	8 per jaar Niet in juli, augustus en december. Niet op zaterdag indien de voorafgaande vrijdag of de daaropvolgende maandag een feestdag is.	8 per jaar Niet in juli, augustus en december. Niet op zaterdag indien de voorafgaande vrijdag of de daaropvolgende maandag een feestdag is. Niet van toepassing op flexijobs op studenten.	8 per jaar Niet in juli, augustus en december. Niet op zaterdag indien de voorafgaande vrijdag of de daaropvolgende maandag een feestdag is. Niet van toepassing op flexijobs op studenten.
Individuele werkzekerheid	Ja	Ja	Neen	Neen
Toeslag voor late openingsuren		Vanaf 18 u. 40% op weekdagen 75% op zaterdag	Vanaf 19u. 25% voor bedrijven >30 werknemers
Indexering	Spilindex 2%	Spilindex 1% Snellere indexering	Spilindex 2%	Spilindex 2%
	Pc 311	Pc 202	Pc 202.01	Pc 201
Eindejaarspremie	13de maand Anciënniteitsvoorwaarden: 3 maanden al dan niet opeenvolgend tewerkgesteld.		13de maand Anciënniteitsvoorwaarden: 6 maanden
Aanvullende Kerstpremie		€ 148,74 Pro rata voor de deeltijdse werknemers en bij onvolledige jaren.
VERVOERSKOSTEN
Trein	Gemiddeld 80% van treinkaart.		Gemiddeld 80% van treinkaart.
Tram, bus of metro	Naargelang van de afstand zonder de tegemoetkoming van de werkgever in de prijs van de treinkaart voor een afstand van 7 km te overschrijden.		Naargelang van de afstand zonder de tegemoetkoming van de werkgever in de prijs van de treinkaart voor een afstand van 11 km te overschrijden.
Privévervoer	Gemiddeld 75% van de tussenkomst indien de werknemer gebruik zou maken van openbaar vervoer. Minimumafstand: 2 km Beperking: maximaal jaarloon van €40.000		50% van de prijs van de treinkaart.
Fiets	€ 0,29 per kilometer voor de werkelijk afgelegde afstand tussen woon- en werkplaats.		€0,29 per km voor de afstand tussen woon- en werkplaats Maximaal 40 km heen en terug per dag

JAARLIJKSE VAKANTIE
Extra vakantiegeld (bedrag voor een voltijdse werknemer met een voltijds contract van onbepaalde duur)		74,37€
Anciënniteitsverlof	- 5 jaar: 2 dagen - 10 jaar: 3 dagen - 15 jaar: 4 dagen - 20 jaar: 5 dagen - 25 jaar: 6 dagen - 30 jaar: 6 dagen	- 5 jaar: 1 dag - 10 jaar: 2 dagen - 15 jaar: 3 dagen - 20 jaar: 4 dagen - 25 jaar: 5 dagen - 30 jaar: 6 dagen
DEELTIJDSE WERKNEMERS
Recht op 4-dagenweek	Je kunt 4 dagen per week werken als je een contract hebt van maximaal 24 uur en je een schriftelijk verzoek stuurt naar je werkgever.
Individueel recht op verhoging van de arbeidsduur	Van 18 (of 19 u.)/week naar 20 u./week. Als je 18 maanden anciënniteit hebt en overschakelt naar een variabel uurrooster Van 20u.(of 21 u./week naar 24 u./week. Indien 3 jaar anciënniteit Van 22u.(of 23 u./week naar 24 u./week. Indien 5 jaar anciënniteit en overgang naar een flexibele werkregeling op jaarbasis.	Van 20 u. (of 21 u.)/week naar 22 u./week. Als je 18 maanden anciënniteit hebt en overschakelt naar een variabel uurrooster Van 22u.(of 23 u.)/week naar 24 u./week. Indien anciënniteit van 3 jaar en overgang naar een flexibele werkregeling op jaarbasis
KLEIN VERLET
Huwelijk	2 dagen	3 dagen	2 dagen	2 dagen
Verhuizing	1 dag
TUSSENKOMSTEN VAN HET SOCIAAL FONDS
Kinderopvang tussen 0 en 12 jaar	€ 3 per opvangdag in een erkend kinderdagverblijf met een maximum van € 600.		€ 780/jaar
Vergoeding tijdskrediet eindeloopbaan	½ tijds €148,74/maand Vanaf 55 jaar		1/5tijds € 25/maand (enkel in bedrijven met meer dan 10 werknemers) Vanaf 55 jaar

Vakbondsafvaardiging	Ja	Ja	Neen	Neen
Syndicale premie	Voltijds: € 145/jaar Deeltijds: € 72,5/jaar	Voltijds: €145/jaar Deeltijds: €72,5/jaar	Neen	Neen

Vakbondsvertegenwoordiging in franchisewinkels

Er bestaat ook een verschil tussen geïntegreerde winkels en franchisewinkels op het vlak van de vakbondsvertegenwoordiging.

In geïntegreerde winkels is er vaak een syndicale afvaardiging aanwezig. Werknemers kunnen er terecht bij hun vakbondsafgevaardigden met vragen over hun loon, arbeidsvoorwaarden of problemen op het werk. De syndicale afvaardiging overlegt bovendien regelmatig met de werkgever en verdedigt de belangen van de werknemers binnen de onderneming.

In franchisewinkels is dat meestal anders. De paritaire comités waaronder de meeste franchisewinkels vallen (PC 201 en PC 202.01) voorzien geen sectorale regeling die automatisch leidt tot een syndicale afvaardiging in de onderneming. Daardoor is er in franchisewinkels geen vakbondsvertegenwoordiging aanwezig op de werkvloer.

Dat betekent echter niet dat je er alleen voor staat. Ook als er geen syndicale afvaardiging in je winkel is, kan je steeds terecht bij je lokale BBTK-afdeling. Onze vakbondssecretarissen informeren je over je rechten, begeleiden je bij vragen of problemen en bieden juridische ondersteuning wanneer dat nodig is.

. In pc 202.01 (en vanaf januari 2027 ook voor pc 201) bestaan er voor individuele of collectieve geschillen regionale overlegorganen. In deze overlegorganen zetelen vertegenwoordigers van de werkgevers- en werknemersorganisaties. Naast het behandelen van geschillen waken zij over de correcte toepassing van de sociale wetgeving, de collectieve arbeidsovereenkomsten, de individuele arbeidsovereenkomsten en het arbeidsreglement. Indien nodig kan het regionaal overlegorgaan ook de werkgever uitnodigen om een geschil te bespreken en mee te zoeken naar een oplossing.

Vanaf 1 januari 2027 heten die Sectorale Bemiddelingscommissies en wordt de toepassing dus uitgebreid tot ondernemingen met minder dan 20 werknemers. Werknemers zullen er terechtkunnen voor bemiddeling bij een conflict met hun werkgever. Zo wordt ook in kleinere ondernemingen een extra vorm van ondersteuning en overleg voorzien, met syndicale bijstand

Tot slot blijven ook de wettelijke overlegorganen, zoals het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW) en de Ondernemingsraad (OR), van toepassing zodra een onderneming de wettelijke personeelsdrempels bereikt. Wij vinden dat iedereen zou moeten kunnen worden vertegenwoordigd door een collega-syndicaal vertegenwoordiger. Waar sociaal overleg is, zijn werknemers altijd beter af.

Onze visie

De handelssector is de voorbije jaren sterk veranderd. Steeds meer winkels worden uitgebaat via een franchiseformule. Voor de BBTK mag die evolutie echter nooit leiden tot een achteruitgang van de loon- en arbeidsvoorwaarden van werknemers!

Of je nu werkt in een geïntegreerde winkel of in een franchisewinkel, je doet hetzelfde werk en levert dezelfde inzet voor de klant. Daarom vinden wij dat ook de rechten en arbeidsvoorwaarden zoveel mogelijk gelijk moeten zijn. De manier waarop een winkel georganiseerd is, mag geen invloed hebben op de kwaliteit van de job of op de bescherming van de werknemers.

De BBTK pleit dan ook voor duidelijke en eerlijke spelregels voor alle werkgevers in de handelssector. Franchising mag geen middel zijn om loon- en arbeidsvoorwaarden onder druk te zetten of om verschillen te creëren tussen werknemers die hetzelfde werk uitvoeren.

Wij blijven daarom ijveren voor een harmonisering van de loon- en arbeidsvoorwaarden in de hele sector. Die harmonisering moet gebeuren naar boven: werknemers moeten kunnen rekenen op betere arbeidsvoorwaarden, meer bescherming en meer rechtszekerheid, ongeacht het paritair comité waaronder hun werkgever valt.

Daarnaast blijft de BBTK zich inzetten voor een sterke syndicale vertegenwoordiging in de handelssector. Ook werknemers in franchisewinkels moeten hun stem kunnen laten horen en moeten kunnen rekenen op begeleiding, ondersteuning en juridische bijstand wanneer hun rechten in het gedrang komen.

Samen blijven we werken aan een handelssector waarin eerlijke concurrentie hand in hand gaat met respect voor de werknemers. Want hetzelfde werk verdient hetzelfde loon, dezelfde arbeidsvoorwaarden en dezelfde bescherming.